nieuws

Bescherm het recht van kind op kunst en cultuur

Toen ik op de basisschool zat, in de zestiger jaren nog lagere school geheten, kwamen twee acteurs van het gezelschap Proloog in de klas laten zien wat theater was. Echte acteurs. Later gingen we naar de Stadsschouwburg in Tilburg. In de Globezaal keek ik naar De Kneep, een toneelstuk van Ann Jellicoe. Ik werd gegrepen door het verhaal van de stoere jongen, de verlegen jongen en het meisje. Ik werd opgevoed op nieuwe wijze, ik herkende en voelde me (h)erkend. Dit was 'een hart dat waarheid zoekt', om Multatuli te parafraseren. Ik wilde acteur worden, met de verbeelding de werkelijkheid gestalte geven.

Inmiddels ben ik alweer jaren werkzaam als choreograaf en ben ik artistiek directeur van de Stilte, dansgezelschap voor kinderen. Passioneel, gedreven brengen wij de generaties na ons in contact met het vermogen van de mens zijn leven te beschouwen, te verbeelden, te ontleden. Volwassen dansers laten zien hoe er gespeeld kan worden op niveau, hoe toewijding en volharding tot resultaat leiden.

Na de recente afbraak van instituten voor kunstzinnige vorming in andere provincies, is nu ook hier een reorganisatie begonnen die net zo desastreus kan zijn. In Noord-Brabant bestaat al jaren een organisatie, eens BISK, nu Kunstbalie, die het overgrote deel van de provincie voorziet van kunst voor kinderen, van beeldende kunst tot podiumkunsten. Dankzij een impresariaat, KunstSelect, die 400 scholen in de provincie voorziet van een kwalitatief, betaalbaar aanbod, wordt de actieve kunstbeoefening voorzien van een voorbeeld. Vaste relaties, met door de provincie Noord-Brabant gesubsidieerde gezelschappen, garanderen een evenwichtig aanbod. Echter: als donderslag bij heldere hemel heeft Kunstbalie bekend gemaakt dat deze taak wordt afgestoten.

In het verdrag inzake de rechten van het kind, opgesteld door de Unesco en geratificeerd door Nederland , luidt artikel 31: Een kind heeft recht op vrije tijd, spel, kunst en cultuur. Wij als gemeenschap hebben de plicht hiervoor te zorgen. Door kunst aan te bieden aan scholen wordt deze verplichting nagekomen. En nu?

Het basisonderwijs mag het zelf gaan doen: voorstellingen bezoeken, selecteren, aankopen, theaters huren en wat dies meer zij. Zich verdiepen in het aanbod van de kunsten, een evenwichtig beleid uitzetten voor het curriculum van de school. De school krijgt de vrijheid. Een vrijheid met de omvang van een oceaan: voor velen betekent dat zwemmen tot de dood erop volgt. Welke criteria gaan er gehanteerd worden? Welk budget wordt er gereserveerd en bewaakt? Hoe wordt de weggevallen deskundigheid opgevangen en hoeveel tijd wordt er vrijgemaakt om deze taak te vervullen?

Twintig jaar voorstellingen presenteren voor scholen in gymzalen, speelzalen en theaters heeft van de Stilte een ervaringsdeskundige gemaakt op het gebied van kunst en onderwijs. De ervaringen stellen ons niet gerust. De focus van een school ligt niet direct op kunst en cultuur. Als er afwegingen gemaakt moeten worden, is de kans dat kunst en cultuur sneuvelt meer dan waarschijnlijk.

Elk kind heeft recht op kunst en cultuur. Elk kind moet in aanraking gebracht worden met de uitingen waarmee de mens zichzelf, de ander en de wereld waarin hij leeft, vormgeeft. Kunst van hoogwaardige kwaliteit die een poort opent naar een andere werkelijkheid. Kunst die meerduidig is, meerdere inzichten, meerdere opvattingen, meerdere gevoelens naast elkaar laat staan. Ieder zijn vak. Als we kwaliteit willen, moet dat ingekocht worden.

Een nieuw impresariaat? Een poging Kunstbalie te bewegen door te gaan met KunstSelect? Een afname van de door Noord-Brabant bekostigde gezelschappen veilig stellen?

Er zijn meerdere opties te bedenken als de noodzaak wordt onderkend. Actieve kunstbeoefening is wezenlijk, maakt deel uit van de rechten van het spelende kind. Voorbeelden, topkunst voor kinderen, geeft daar perspectief aan. Vergezichten brengen ons ertoe verder te reiken dan onze arm lang is.

 

07 apr 2017
14 mrt 2017
1 2 3 4 5 6 7 8 9