nieuws

Een tirade voor oud en nieuw

Getijden hebben hun patroon. Na eb komt vloed. De natuur is karakteristiek en wederkerend, ondanks de weerbarstigheid. Seizoenen beginnen en eindigen, hebben kop en staart, demonstreren hun tijdsgebondenheid in een helder stramien.

Hoe anders is dat in de grotemensenwereld. Jong talent, stichtingen rijp en groen, gezelschappen, ministers, gedeputeerden, wethouders, ze komen en gaan. Hoe langer je bestaat, hoe duidelijker het wordt dat de houdbaarheidsdatum van het komen en gaan korter wordt. Mensen leven langer en lijken dat te compenseren met vluchtigheid.

Op de drempel van het nieuwe jaar grijp ik deze gelegenheid aan om als ouwe bok  mijn gram te halen voordat ik herboren 2016 betreed: het ultieme huwelijk van offer en daad, tekeergaan als loutering. Speciaal voor u ga ik smijten met woorden alsof het servies is. In de hoop dat de scherven u geluk brengen.

Om te beginnen bied ik u twee romantitels aan, met dank aan Louis Couperus en Milan Kundera.

Van oude menschen, de dingen, die voorbijgaan
Louis Couperus verwoordt in slechts één, nog wel onvolledige zin  de vergankelijkheid van de mens. Ruim een eeuw geleden was dit de werkelijkheid. Tijden veranderen. De oude mensen gaan nog steeds dood, dat blijft voorlopig zo. Wat veranderd is, is de staat van de dingen. De dingen gaan niet meer voorbij: ze komen terug. Als nieuw. Gebrek aan historisch besef maakt het ongebreideld opdiepen uit het verleden zonder ernaar te verwijzen meer regel dan uitzondering. Niet alleen de verworvenheden wordt bovengehaald, ook het feilen. Appels worden groen van de bomen geplukt, leeggemolken koeien worden bij de uiers gevat, in hoog tempo buitelen methodes en strategieën over elkaar heen, wordt oude wijn in nieuwe zakken overgeheveld en aan de man gebracht.   

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan
De ondraaglijke lichtheid van het bestaan hebben we draaglijk gemaakt. Bij gebrek aan gewicht komen we boven. We laten ballonnen op en hopen dat er eentje de wereld rondgaat. Er wordt meer verzonnen  dan ooit. Waar fictie in het verleden beperkt bleef tot de kunsten en daar ook nog eens een doel diende: van verstrooiing tot verheffing, zien we nu op alle terreinen bedenksels rondzwerven  die geen enkel ander doel dienen dan origineel te zijn.  Ver van de waarheid verwijderd ploffen producten van kwartiermakers, aanjagers, cultuurmakelaars en andere beroepen bij zelfproclamatie  het ravijn in. We schieten lukraak in de lucht en hopen dat er een vogel naar beneden dwarrelt. Veel tijd om aan te leggen, is er niet. Dus we schieten vooral overvloedig.

Grijze muis, toekomst zwart. Zo kleurrijk is het allemaal niet. Elke geverfde vogel krijgt de status van held, vooral als hij niet in de kunsten werkzaam is.  Probleem in huis, haal een consultant binnen. Is de machine oververhit? Bestel koelvloeistof in de vorm van een rapport. Laat onderzoeken los op alles wat gedoemd is te verdwijnen. Hoeveel lijken er ook uit de kast komen, roep Leef! en iedereen bedankt je voor de ‘wake up call’.

Alles is vluchtig, we devalueren woorden door ze veelvuldig te gebruiken, we roepen te pas en te onpas duurzaamheid alsof het een synoniem is van Touché! De kwalificatie oppervlakkig legt het in een  tijdperk van multitasking  en terloopsheid af tegen de vorm waarin ze wordt gegoten. Niet alleen borrels worden aangekleed, de leegte zelf wordt in een jasje gestoken.

Ik zie opnieuw mijn demente tante in het verpleegtehuis voor me. Ze wilde alsmaar weten wanneer ze aan tafel kon, riep onophoudelijk zuster! en miste het besef dat ze in een bed naast dat van haar schoonzus lag, mijn moeder. Op haar kleine kastje achter het bed hing een verse kaart: De beste wensen voor het nieuwe jaar. In sommige gevallen is de houdbaarheidsdatum gepasseerd voordat het product van de band afkomt.  

Niets staat op zichzelf en niemand kan dat beter beseffen dan de mens. Als hij alles nog op een rijtje heeft. Horizontaal of verticaal.

Vanaf volgend jaar neem ik alles weer serieus.

Breda, december 2015

Jack Timmermans

 

07 apr 2017
14 mrt 2017
1 2 3 4 5 6 7 8 9